1 10 DE KUNST , ALS VEUEENIGSTER DER ZINNELIJKE 



paalt bij bet verftand. Al wat onze rede geleidt, 

 beftuurt ook haar alleen. De kunften daarentegen 

 werken op den ganfchen mensch ; vooral dan , en 

 wel in de edelfte beteekenis , wanneer zij elkander 

 zusterlijk de hand bieden. Als zij zich vereenigen , 

 hoe betooverend werken zij alsdan op ons gevoel! 

 wanneer de gebaardenkunst de hartstogten en daden 

 der menfchen, in trefFende verzen gefchilderd, ons 

 handelende zien doet ! wanneer de toonkunst de taal 

 der muz ilk met de taal van den dichter verbindt, 

 en ons , vooral in het hooge oratorium , de ver- 

 hevenfte gedachten , door treffende woorden uitge- 

 dnikt, in wegflepende toonvallen afmaalt! dan wor- 

 den ziel en^ ligchaam gefchokt; de geest zweeft 

 in hooger ffeer; het hart klopt fneller; en dikwerf 

 barst ons gevoel in eenen ftroom van luide toe- 

 juichingen los. Indian de kunst niet nicer deed^ 

 dan enkel op ons zinnelijk gevoel te werken, hoe 

 zou dan de ziel zoo diep getroffen kunnen worden? 

 Zoo zij enkel den geest trof , wat zou ons dan zoo 

 kunnen wegdepen? wat ons tranen van aandoening 

 kunnen ontwringen ? op beide werkt zij , beide 

 treft zij , beide brengt zij in eene der verhevenfte 

 betrekkingen. 



Ja , als de geest zich geheel in zijne eigene werk- 

 2aaraheid verdiept, dan zondert hij zich onwillekeu- 

 rig af , en hoort en ziet dikwerf niet van alles, wat 

 er rondom hem gebeurd; dan gevoelt hij zijn afzon- 

 derlijk, perfoonlijk beftaan, en te midden van dat ge- 

 voel zich tot gewaarwordingen geftemd, welke fom- 

 tijds den kouden denker zelfs tot geestdrift vcr- 



voert. 



