OP DEN STAAT DER LETTEREN IN EUROPA. 83 



eene tot de andere niet meer verre was. Het zij 

 zoo, dat de toepasfmg, welke men van de herle- 

 vende oude letteren op de verklaring van onder- 

 fcheidene gedeelten der Heilige Schrift maakte , in de 

 vijftiende eeuw nog van weinig belang was: btri- 

 ten tegenfpraak werd de weg daartoe gebaand, en 

 zelfs de ftudie der Oosterfche talen daardoor be- 

 vorderd , gelijk de gefchiedenis van REUCHLIN en 

 anderen leert. En werd de geheele hervorming, 

 welke kort daarna voorviel , door de bewerkers 

 van dezelve, op de verklaring en overzetting des 

 Bijbels in de landtaal gegrond. Wie kan dan 

 twijfelen, dat die groote gebeurtenis door de her- 

 levende oude letteren niet flechts mogelijk , maar 

 alleen door dezelve mogelijk werd! 



Wij vragen hier intusichen met regt, vanwaar 

 het dan kwam , dat die gewigtige omwenteling in 

 wijsgeerige en godsdienftige begrippen, de hervor- 

 ming genoemd, in een ander gewest ontftond, 

 tervvijl dezelve in Italic 9 waar het licht der her- 

 levende letteren het eerst was opgegaan , niet 

 dan tegenftand ontmoette? Het antwoord op deze 

 bedenking berust op het eigenaardig karakter der 

 bewoners van het Zuidelijk Europa 9 en van de 

 ftaatkundige en kerkelijke gefteldheid dier landen. 

 De geest der natie was in geheel ItaliS altoos 

 meer op de verfijning van den fmaak en het kunst- 

 gevoel , dan wel op de ontwikkeling en vorming 

 van het verftand gerigt 5 en dit was de reden , dat 

 de herlevende oude letteren aldaar meer aan 

 F 2 kunst, 



