f4 INVLOED VAN DEN VAL VAN KONSTANTINOPEL 



wereldbeftiwr 5 uit den gang van ons geflacht af- 

 geleid, zal fteeds een onoplosfelijk raadfel blijven, 

 omdat wij, bij onzen beperkten gezigtskring 9 het 

 geheel in de afzonderlijke deelen niet kunnen over- 

 zien. Maar, hoevvel wij ons hiertoe buiten flaat 

 gevoelen , zoo hebben wij nogtans onze oogcn 

 flechts te openen , om de gevolgen op te merken 7 

 welke de eene of andere gebeurtenis gehad heeft, 

 cn loopen wij hier geen gevaar , ons aan losfe 

 vooronderftellingen en vermoedens over te geven. De 

 redenen, waarom eene hoogere magt verderfelijke 

 voorvallen gehengde, moge dan al voor ons ver- 

 borgen blijven: de uitwerkfelen , hetzij dezelve be- 

 doeld , of door een' zamenloop van fchijnbaar toe- 

 vallige omftandigheden voortgebragt zijn, liggen 

 doorgaans bloot voor ons gezigt, en het befchou- 

 wen van deze gevolgen is dikwijls in ftaat, om 

 troost in onze harten te gieten, welke door het 

 ftaren op het bloedkleurig tafereel der gefchiedenis 

 pijnlijk zijn aangedaan. En zoo ontwaart de wel- 

 gezinde en geloovige befchouwer in de wentelingen 

 van het aardfche , en zelfs in de tooneelen van ver- 

 woesting , de fporen van eene onzigtbare magt , die 

 aan de volkeren een' afwisfelenden Ipopkring aan- 

 gewezen heeft, die het kwade in het goede her- 

 fchept, en uit de duisternis, welke hier geboren 

 wordt, elders het fchoonfte licht doet opgaan. 



Ik heb , als een bevvijs voor het gezegde , bij 

 mijne laatfte fpreekbeurt (*) een tafereel van de 



oor- 



(*) In de Maatfchappij Fdix Mefitis. 



