52 INVLOED VAN DEN VAL VAN KONSTANTINOPEL, 



fen, vvaarin wij de werkingen van den mensch als 

 zedelijk wezen , met vrijheitl begiftigd , en den 

 gang van een' hoogeren gcest door de wentelingen 

 en wisfelingen van het tijdelijke aanfchouwen. 

 Dan 5 gelijk zelfs het goede hinnen zekeje grenzen 

 befloten is , en in de overdrijving nadeelige gevol- 

 gen hebben l$an , zoo is het ook hier gelegen. 

 De pragmatifche beoefenaar der gefchiedenis kan 

 wel eens verleid worden , om in de befchouwing , 

 de beoordeeling en voorftelling der gebeurtcnisfen 

 aan zijne denkbeelden te veel gehoor te geven , 

 en dddr zamenhang en zelfs bedoeling te vinden , 

 waar deze of niet beftaat, of althans voor het 

 menfchelijk oog verborgen is. Als op eene 

 hoogte ftaande , vanvvaar hij de woelingen op 

 aarde van achteren kan overzien, beredeneert hij 

 dikwijls van voren , dat de gang der lotgevallen 

 van een afzonderlijk volk, of van het geheele 

 menschdom , gedurende een zeker tijdvak , de eenige 

 natuurlijke was , langs welken het tot zijne beftem- 

 ming moest worden opgeleid. Willekeurig kiest 

 hij nit den grooten voorraad, niet wat op zich 

 zelve het belangrijkst is, maar wat met zijne voor- 

 af opgevatte begrippen meest overeenftemt , en 

 loopt hij derhalve gevaar, om gebeurtenisfen niet 

 volkomen naar waarheid voor te ftellen, maar de- 

 zc te wiizigen , te verwnngen , ja zelfs te ver- 

 minken , ten einde het bewijs voor zijn gevoelen te 

 vcrflcrkcn. Overal mcent hij de oogmcrken als met 

 den vinger te kunnen aanwijzen 3 waartoe het on- 

 zigtbaar wereklbclhiur voorvallen van een' zcgen- 



ry- 



