258 OVER DE BESCHAVING 



met een wijsgeerig oog heeft gadegeflagen , ter 

 goeder trouwe een oogenblik zal kunnen twijfelen ! 



De heer ROUSSEAU heeft , met zonder eenigen 

 uiterlijken fchijn van gegrondheid, beweerd, en 

 andcre fchrijvers zijn hem hierin bijgevallen: M dat 

 de algemeene wil der maatfchappij , dat is de ver- 

 zameling van de willen der e'e'nlingen , waaruit de 

 maatfchappij beftaat, het wezenlijke geluk des 

 geheels, of van alien, onafgebroken zoude behar- 

 tigen." Maar kan zulk eene ftelling de toets 

 der rede en der redekunftige ontleding wel doorftaan? 

 Vioeit , althands uit hare algemeenheid , niet nood- 

 zakelijk dit algemeene gevolg voort: M dat, offchoon 

 de leden van eenen burgerftaat zich zelve en 

 anderen door hunne gebreken ongelukkig maakten , 

 zij nietteinin gezamenlijk het geluk van alien 

 zullen blijven voorftaan?" En is dit wel minder, 

 dan te willen ftaande houden, dat het menfchelijk 

 ligchaam gezond en welvarend zijn kan , offchoon 

 iietzelve in- en uitwendig door ziekteftoffen en 

 1'martelijke kwalen moge gefolterd worden ? 



Het is wel, in het afgetrokkene ? zeker, dat de 

 algemeene wil het algemeene weizijn fteeds zoekt 

 te bevorderen , in zoo verre, namelijk, ieder denling, 

 achtervolgends de eerlte natuurwet , of de wet van 

 zelfsliefde , zyn bijzonder heil onafgebroken zoekt 

 te vergrooten ; maar deze pogingen van den e'cnling 

 ftrekken zich uit naar het geen hij zelf als geluk 

 befchouwt en daaraan bevorderlijk meent te zijn. 

 Docli zoo nu zijn oordeel door valfchc voorftellingen 

 van geluk misleid, zoo Irij zelf -door de verlokfelen 



der 



