VAN DEN GEEST. 



wij Nederlanders , fchoon in godsdienftige begrippen 

 onderling wijd verfchillende, niet doorgaands invrede 

 famen verkeerd? En befchouwt niet de Spanjaard, 

 niet de Portugees, met inwendige zelfsvoldoening , 

 het afgrijslijke tooneel van een auto-da-ft 9 waarbij 

 zijne , van hem in Godsdienst verfchillende , natuur-* 

 genooten aan de vlammen worden opgeofFerd? 



Zal men mi te dier oorzaken aan deze volken 

 eenen oorfpronkelijk wreden en bloeddorftigen aart 

 inogen toefchnjven? Geenszinsl De hoedanighe- 

 den hunner ziel zijn nit den aart niet flechter, dan 

 de onze; maar, fpeelbal der vooroordeelen en in 

 den dwaalftroom der geestdrijverij en des bijgeloofs 

 opgetogen , hebben zij , van hunne geboorte afaan , 

 de denkbeelden van Godsdienst, gewetensdvvang, en 

 ^eesteUjke vervolging leeren aaneenkoppelen en 

 onder elkanderen verwarren. Door deze gedroch- 

 telijke vereeniging van ongelijkflachtige , of veeleer 

 tegenftrijdige , begrippen is in hen het denkbeeld te 

 weeg gebragt , dat het eene der hoogfte verplig- 

 tingen is, den Schepper des heelals te wreken op 

 den zoodanigen , die Hem zich anders voorftelt, of 

 Hem op eene andere wijze meent te moeten dienen , 

 dan zulks door eene Kerkvergadering , eene onfeil* 

 bare Kerk, of iets diergelijks, is geleerd, of voor* 

 gefchreven. De bloote naam van ketterij doet in 

 hunne herfenen eene gisting ontftaan, die dezelven 

 in verwarring brengt; die alle indrukken van regt, 

 billl]kheid , misdaad , en ftraffe uitwischt 9 en hen 

 doof maakt voor de luide ftem der menschlijkheid. 

 In dezer voege wordt die zelfde ilerveling, die ge- 



VH. D. 2. 3 bo* 



