l68 OVER DE BEGRIPPEN VAN 



gehad van de eigenlijke be (lemming, waartoe het 

 kind al fpelende moet worden opgeleid ; en de 

 beoefening van kunsten en fraaije letteren in het 

 woord van menfchelijkheid te bevatten , gelijk de 

 Romeinen deden , kenteekent de vastheid van hun 

 gevoelen, dat zulk eene beoefening den mensch tot 

 mensch vormt en het meest onderfcheidt van het 

 redelooze dier. 



Maar hoedanig was nu bij de Ouden de (trekking 

 van opvoeding en befchaving? Had zij alleen ten 

 doel om de jeugd te vormen tor helden in den ooi> 

 log , tot redenaars in de vergadering , tot rechts- 

 geleerden voor den vierfchaar, tot wijsgeeren in de 

 fcholen? of trachtten zij tevens den burger van 

 zijne vroe*ge jongelingfchap af zuivere beginfelen in 

 te boezemen van zedelijkheid en betamelijkheid in 

 alle de onderfcheiden betrekkingen des maatfchappe* 

 lijken levens? 



Wij behoeven flechts tot de taal terug te keeren , 

 die zij fpraken ; en in de beteekenis der woorden 

 vinden wij onze vraag beantwoord: want de meeste 

 fouten en verkeerdheden , die inzonderheid ontee* 

 rende worden gehouden , zijn door woorden uit- 

 gedrukt, die gebrek aan opvoeding en befchaving 

 beteekenen ; zoodat wij fomtijds de Romeinfche en 

 Griekfche Redenaars in hunne geestdrift de opvoeding 

 als eene Godheid hooren aanroepen , die het goede 

 van het kwade leert onderfcheiden. Maar wat zin* 

 fpelen wij hier op woorden, die tocli deze plaats 

 ons niet toelaat ten bewijze aan te voeren? 



Er is in den mensch eene edele eigenfchap, die 



