DER SCHEEPVAART* 339 



die ons geleid heeft I" En die zelfde overwinnaars 

 werden andermaal geflagen! 2tilke vorderingen had 

 de fcheepvaartkunde toen reeds in Nederland ge- 

 maakt. Met zoo veel oplettendheid hadden onze 

 voorouders de grondige kennis der Roraeinen gezien 

 en him voordeel daarmede gedaan. 



Die kundigheden waren op zich zelvetl groot; 

 maar wat zijn zij in vergelijking bij die van lateren 

 tijd ? Immers niets. Wat was de koophandel on- 

 zer voorouders, ook na hunne verbindtenis met de 

 Romeinen ? Immers van zoo weinig aanbelang , dat 

 de gefchiedenis daarvan naauwelijks fpreekt. Wat 

 was hij in de vijfde , zesde , zevende , achtfte en 

 negende eeuwen? Wat kon hij wezen in een aanhou- 

 denden ftaat van verwarring, plundering en moord? 

 Jk laat het aan uw eigen oordeel over, M. H. ! en 

 gij zult mij toeftemmen , dat het te verwonderen is , 

 hoe in zulk eene gefteldheid van zaken , nog een 

 bandels - traktaat met Engeland kon gesloten, en 

 nog granen , olie , visch , vruchten , lakens en 

 kruidenierswaren konden verhandeld worden. 



Aan den toenemenden handel was de uitbreiding 

 der fcheepvaart verbonden. Men moest wel kana 

 len graven, om de goederen te vervoeren. Men 

 moest wel fchepen bouwen, om dezelve daarin te 

 laden ; men moest wel tollen heffen , om de onkos- 

 ten goed te maken ; men moest v/el bruggeii 

 flaan , om de gemeenfchap tu'sfchen de rivier- en 

 kanaaloevers open te houden ; men moest wel markten 

 tot gemak der koopers en verkoopers aanleggen; en 

 zoo moest van langzamerhand alles wel raedcw'erkert 



Z 4 en 



