PHOEN1CIEUS EN HOLLANDERS. 367 



gedeelte des aardbodems over het andere ; maken 

 kennis en wetenfchappen meer en meer algemeen; 

 veroorzaken of vergrooten vlijt, nijverheid en ban- 

 del, en hebben eindelijk befchaving en welvaart 

 ten gevolge. Dit alles is flechts in ee'n punt meer 

 toepasfelijk op de kolonien der Phoeniciers , dan op 

 die der Hollanders; het is dit: dat de volkplantin- 

 gen der eerfte geheel vredelievende en vrije neder- 

 zettingen waren , terwiji de laatfte niet zonder 

 geweld en onderdrukking gevestigd werden , en 

 fteeds aan het moederland onderworpen bleven. 

 Doch wij merken hierbij op, dat die volkplantingen 

 bij beiden, toch evenzeer tot uitbreiding van den 

 liandel gefticht zijn , en bij beiden ook, en voor het 

 moederland en voor de Colonien zelven, welvaart, 

 befchaving en het verlevendigen van bedrijf ten ge- 

 volge hebben gehad. Het is vooral uit dit oogpunt, 

 dat wij hier van deze overeenkomst gewag maken. 



Dezelfde oorzaken, welke aan volken, wier 

 fcheepvaart en handel toeneemt en zich naar verrd 

 landen begint uit te ftrekken, de behoefte doet 

 gevoelen , van zich aldaar gedeeltelijk te vestigen 

 en er volkplantingen te ftichten , die zelfde oorzakent 

 hebben ook dit gevolg , dat de hoofdgang Van der- 

 zelver handel, zich fpoedig en fteeds tot die volk- 

 plantingen bepaalt. Deze opmerking vinden wij 

 mede in de gefchiedenis des handels van PhoeniM 

 ^n van ons Vaderland bewaarheid 5 want beidet 

 handelsbetrekkingen waren, hoe uitgeftrekt ook, 

 toch het levendigfte en het naauwfte met hunne 

 Kolonien. 



Het is opmerkenswaardig , dat, gelijk onze alge- 

 B b * naee 



