4O2 OVER DE OPVOEDING DER JEUGD 



want groote redenaars maakten zich meester van 

 beiden. In de laatfte tijden der Republiek dan werden 

 de jongelingen , na hunne voorbereidende ftudien te 

 hebben volbragt, tot een' beroemden redenaar gevoerd , 

 om denzelven overal te volgen , ziclf naar hem niet 

 alleen door befpiegeling , maar ook door bcoefening 

 zijner kunst te vormen , en , om zoo te fpreken , al 

 ftrijdend te leeren vechten. Hier werden zij door- 

 drongen met ware en echte welfprekendheid ; en 

 hoezeer zij flechts ddnen redenaar volgden, hoorden 

 zij toch op dat groote ftrijdperk der redekunst , de 

 marktplaats van Rome, alle pleitbezorgers de meest 

 verfchillende onderwerpen behandelen , en van aller- 

 lei kanten befchouwen. Doch hieromtrent had een 

 groot verfchil plaats ten tijde van het gemeenebest, 

 of der Keizers. In het eertle tijdperk, vooral in 

 deszelfs laatfte dagen , leefde de ftaatkundige wel- 

 fprekendheid nog te Rome , en de jongeling kon 

 uit den mond van eenen CICERO of CATO de ondeugd 

 hooren ontmaskeren , het gevaar van den ftaat aan- 

 wijzen 9 en de vrijheid of orde verdedigen. Dit alles 

 verviel met het keizerrijk. Toen verflomde de 

 mond der groote redenaars, die voor het volk of 

 den raad de belangen der befchaafde wereld behan- 

 delden. Slechts pleitgedingen omtrent bijzondere 

 zaken , befchuldiging en verdediging van enkelde 

 burgers , was de ftof , die den gevormden redenaar 

 pverbleef, en den leerling kon vormen. Misfchien 

 drong toen ook het reeds vroeger aanwezige ge- 

 bruik meer algemeen door , dat de zoogenaamde 

 Rhetoren of redekunstenaars , meestal Grieken , 

 fcholen openden , waarin de jeugd onmiddellijk uit 



die 



