( 286 ) 



Deze uhwendige oorzaken vvorden doorgaans prikkels 

 genoemd , vvelkc benaming wij , kortheidshalve , in het 

 vervolg zullen gebruiken. 



In het algemeen kan men deze prikkels tot drie foor- 

 ten brengen , namelijk tot werktuigelijke , chemifche en 

 brandende, waarbij men nog, volgens fommigen , licht- 

 en electriciteits-prikkels zoude moeten voegen. leder de- 

 zer vijf foorten van prikkels zullen wij afzonderlijk in de 

 zoo even opgenoemde volgorde befchouwen , en beginnen 

 dus met de wcrktuigehjke prikkels. Geeft men aan een 

 blad der Mimofa pudica een' fchok , hetzij dat zulks 

 met de band , met was , of metaal , met een vochtig of 

 droog ligcbaam gefchiede, zoo neemt dit blad oogenblik- 

 kelijk de nachteHjke rigting aan (10). Velen befchouwen 

 deze gevolgen van een' medegedeelden fchok als ontitaan 

 te zijn door aanraking. 



Dit echter is onnaauwkeurig ; want , door een ftukje 

 lood voorzigtig op de algemeene bladfteel te leggen, daar 

 waar de bijzonderen ontftaan , kan men het blad buigen , 

 zonder dat er bewegingen ontftaan: laat ik er echter het- 

 zdfde ftukje lood op vallen , zoo lluit zich dadelijk het 

 geheele blad. Ook kan men een blaadje drukken , zon- 

 der dat er beweging volgt (n), waaruit duidelijk blijkt , 

 dat de bewegingen , na aanrakingen , alleen door den me- 

 degedeelden fchok geboren worden. Van daar , dat een 

 ftofregen de bladen van Mimofa niet fluit ; doch een 

 hardere regen zulks wel te weeg brengt (12) , van daar 

 ook , dat de bladen van Averrhoa carambola door den 



wind 



(10) DECANDOLLE, Phyfiologie Wgtt* Vol. 2. p. 865. 

 (n) DUHAMEL, Physiq. des arbres , etc. Vol. a. pag. 161. 

 DUHAMEL, 1. c. pag. 162. 



