( 345 ) 



fchen, Ook leert ons de gefchiedenis der natuurkundige 

 wetenfchappen bijna op iedere bladzijde ons onvermogen 

 kennen , om met ons bekrompen verftand de doeleinden 

 in de natuur op te fporen ; want aan een Goddelijk ver- 

 ftand en aan Goddelijke wijsheid is deze haar beftaan ver- 

 fchuldigd. 



De wetten , die haar regeren , de harmonic , welke de 

 verfchillende deelen der natuur voor en door elkander 

 doen ontftaan en in (land doen blijven, te begrijpen en 

 te doorgronden , is niet aan den mensch gegeven. Maar 

 wij kunnen de verfchillende verfchijnfelen der natuur af- 

 zonderlijk leeren kennen en eenigzins door het aannemen 

 van krachten leeren begrijpen 5 waarbij men echter nim- 

 mer uit het oog moet verliezen , dat iedere kracht , on- 

 bekend in haar wezen, door ons brein gefchapen wordt, 

 om eene ledige ruimte in ons weten aan te vullen. Zeer 

 beperkt dus is onze kennis, en dikwijls met dwalingen 

 vermengd. Het is hierom , dat men zich zoo veel mc- 

 gelijk met daadzaken en niet met verklaringen moet be- 

 moeijen ; want de eerfte zijn en blijven waar , de tweede 

 verdwijnen als fneeuw voor de zon , daar iedere nieuwe 

 daadzaak doorgaans aan eene nieuwe verklaring de geboor- 

 te geeft. Het is daarom , dat ik geenszins gewigt hechte 

 aan mijne verklaring der bladbewegingen , en dat de minfte 

 der door mij , voor het eerst gedane proeven mtj meer 

 waardig is , dan de beste verklaring. Want waarheid 

 heb ik gezocht , en deze geeft alleen de dadelijke aan- 

 fchouwing. Mogt ik waarheid gevonden hebben , ook 

 in de oogen der beoordeelaren dezer verhandeling , dan 

 zal ik nwj dubbel beloond achten voor den tijd en de 



moei- 



