8 COMMENTATIO 



fervaverat , virgam ferream unicum pedem longam ? 

 frigore 0,25 lin. contrahi , itaque eadem quoque 

 r atione calore dilatari -^ ejus longicudinis. Item 

 la Hirius (2) pertfcam ferream, quae hieme 

 6 pedes longa fuit, aescace 0,66 lin. igitur 1 ^ 

 fuae longitudinis crevisfe. Newtonus(3) 

 virgam feream pedes tres longam, tempore hi- 

 berno in .Anglia breviorem esfe obfervaverat , 

 quam tempore aestivo, fexta pane unius lincae. 

 Ex quibus rudioribus experimentis , Newton us 

 recte conclude , pendulum non ita magnis tempe- 

 raturae exponi differentiis, ut ex iis foils com- 

 mutatio ilia esfet repeteqda, fed racionem quo- 

 que esfe habendam terrae circa axin fuam cir- 

 cumverfionis , atque ejus figurae ad polos compla- 

 natae. 



Sicuti in obfervationibus quae pendulorum lon- 

 gitudinem in Heque terrae figuram ' determinandam 

 fpectant, expanfionis efFectus cognitio quam maxi- 

 'im* est momcnci, fie etiam in illis experimentis 

 baud est negligenda , quorum finis est terrae mag- 

 nitudinem explorare, Cujus rei veritatem infpi- 

 dens, ftren. Don Jorgejua n^4) ad ejusmodi ob- 



fer- 



(2) Mem. de FAcad. i6R8 Torn. 2. pag. 61. 



(3) Phil. nat. princ. Math. Lib. I. prop. 19. pag. 

 412. 



(4) Qbfirvachnes dstronomicas y Pbyfoas, hcckas de 



ordcn 



