VERHANDELING OVER DE GEVOLGEN 



Naarmate JACOBUS zijn kerkelijk gezag in 

 Schotlandy dan eens door nadrukkelijke maatregelen, 

 dan weder bij onderhandeling trachtte te verheffen, 

 bragt hij de aldaar heerfchende denkwijze> in aan- 

 raking met zijne oppermagt in Engeland. Wan- 

 neer toch de hervormde geestelijkheicl in Schot* 

 land met diezelfde kracht en nadruk, waarmede ze 

 te midden van burgeroorlogen en vervolging, aan 

 het hof en op den kanfel hare denkwijze had ge- 

 openbaard, ook nu de opgedrongen veranderingen 

 der kerkorde als gedrochtelijk en goddeloos voor- 

 flelde, kon het niet anders, of bij de geloofsge- 

 nooten in Engdand moesten die redenen ingang 

 vinden. Ja , zij trofFen dieper en fcherper , nu zij 

 op eenen gfond werden overgebragt , waar, gedu- 

 rende de laatfte regeringen, zich niemand ongeftraft 

 woorden, veel minder daden tegen het hoog be- 

 wind had veroorloofd. Immers nu men zich niet 

 ontzag, in de godsdienftige vereenigingen , en wel- 

 dra ook in de ftaatsvergadering , hevig tegen 'svor* 

 ften maatregelen uit te varen , moest de menigte 

 wel op het denkbeeld geraken , dat het al zeer 

 hooge belangen waren , welke ongewone berisping 

 en ongehoorden tegenftand deden ontftaan, 



In Schotland, vvaar niet zelden geestelijkheid en 

 cdelen den vorst met bitfe bejegeningen , met 

 geweld waren te keer gegaan , waar, nevens den 

 leeraar, ook de edelman zich aan het hoofd der 

 tegenftanderen bevond, bleven de minderen ook in 

 dien godsdienftigen twist te zeer aan hunne on- 

 middcllijke en tijdelijke opperhoofden onderworpen 



om 



