20O VERHANDELING OVER DE GEVOLOEN 



helderheid en juistheid van uitdrukking paart , en 

 zoo gefchikt is om, door het in verband brengen 

 van geopenbaarde waarheden met de dagelijkfche on- 

 dervinding, den mensch in zijne regten en verplig- 

 tingen voor te lichten , de wijsbegeerte , zeg ik , 

 werd hier wel in naam tot leuze genomen, doch 

 geenszins naar waarheid toegepast. De echte wijs- 

 begeerte immers fchuwt geen onderzoek , verwerpt 

 niets zonder van het tegendeel overtuigd te zijn , 

 en tracht door juiste aaneenfchakeling van gevolg- 

 trekkingen uit ontwijfelbare grondbeginfelen meer- 

 dere kennis te erlangen. Hoe werd ze dus niet 

 miskend, toen men de toevltigt ging nemen tot de 

 begrippen der oude wijsgeeren, die, hoe verheven 

 ook , oorfpronkelijk altijd gisfingen , of wel flaauwe 

 affchijnfels waren , van eene ontwijfelbaarder gods- 

 dienst afgevloeid. Alzoo van alle gedrochtelijke 

 omgevingen gezuiverd , door de geopenbaarde 

 godsdienst fomdjds bevestigd , konden zij deswe- 

 gens voor waarheid aangenomen worden , maar 

 geenszins gelden als bewijzen van het alomvattende 

 en onfeilbare der menfcheliike reden. Men vergat 

 dat de mensch, voor wien de natuur, zijn eigen 

 worden, aanwezen en beftemming een raadfel is, 

 zonder inlichting van hooger hand tot grondflag te 

 nemen , zich zelve verliest in onrustige twijfeling , 

 zonder immer de zekerheid , welke hij verlangt, 

 te bereiken. De Franfche wijsgeeren mogten dan 

 al juistheid van opmerking aan fchranderheid van 

 vernuft paren : eenmaal uitgaande van het alom- ( 

 vattende der reden, raeenden zij alles te kunnen 



ver* 



