06 VERHANDELING OVER DE GEVOLGEN 



mar , dat het getal zijner vingeren de eindpaal van 

 zijne teikunst was? Is het dus met hen gelegen, 

 hoe ging het dan met minderen? dan waartoe de- 

 zelve alien hier op te halen , wanneer wij ten 

 (lotte nu eens onbewimpeld, dan weder bedektelijk, 

 de leer zien bovendrijven, dat geene godsdienst 

 voortreffeli.ker , geen ftaat gelukkiger is, dan die 

 der natuur I 



Van waar al deze tegenftrijdigheden? van waar 

 die verkeerde flnitredenen , die vooringenomenheid 

 met het denkbeeldige, die veroordeeling van het 

 wezenlijke ? van waar anders dan van de befchou- 

 \ving, dat de regten der menfcben even oneindig 

 zijn als de pligten ; dat hij voor de vordering der 

 eerfte even onophoudeUjk waken konde, als hij in 

 de vervulling der laatfte rusteloos ftreven moest. 

 Die godsdienst der natuur , onbeduidend omdat 

 de beperkte menrchelijke reden Gods magt en on- 

 eindigheid niet denken kan zonder openbaring ; die 

 ftaat der natuur, onvereenigbaar met het maatfchap- 

 pelijk leven, waren droomen , waarvan de gebrek- 

 kige toeftand -van Frankr-ijk te vecl de verwezen- 

 lijking deed wenfchen , maar op den weg der ver- 

 betering een dwaalfpoor deed inflaan, hetgeen tot 

 de bitterfte teleurftelling leiden moest. Indien men 

 toch uitgaat van het oogmerk om alles af te fchaf- 

 fen wat gebrekkig is, dan zal zulks weldra op 

 vernieling uitloopen ; omdat niets hetgeen menfche- 

 liik is, zonder gebreken kan gedacht, veel min 

 daargefteld worden. Mitsdien waren de gronden 

 van wijsgeerige verbetering eigenlijk eene langzame 



do- 



