2Q4 IETS OVER DE JODEN. 



wiens beftaan aan de eene zijde aan de oudfte 

 overleveringen , bljkans tot aan den aanvang der we- 

 reld reikt , aan de andere zijde zich tot aan den hui- 

 digen dag ukftrekt. Deze daadzaak moet ons eens- 

 deels voor dit volk eerbied inboezemen, als heb- 

 bende hetzelve als het ware het regt van eerstge- 

 boorte onder alle de volkeren; maar ten andere 

 moet dezelve onze belangftelling opwekken , voor al 

 wat de gefchiedenis , de regten en den toeftand de- 

 zer aloude natie betreft. Deze regten en deze 

 toeftand moesten , natiuirlijker wijze , naar gelang 

 der tijden en omftandigheden , verfchillen. Onder 

 de Romeinfche Christen - keizers moest het voor 

 de Joden anders gedeld zijn , dan onder de West- 

 gothifche koningen in Spanje ; en toen die groore 

 gisting , die groote ommekeer van zaken geboren 

 werd, die vvij met den naam der rniddeneeuvven 

 beftempelen , moest het eigenaardige daarvan, ook 

 in de regtsbetrekkingen der Joden zich vertoo- 

 nen en blijkbaar worden. Dit leert ons de ge- 

 fchiedenis , welke , daarenboven , dan op eene blad- 

 zijde, hunnen toeftand als ongelukkig en deer- 

 niswaardig afmaalt, dan weder op eene andere 

 de bedieningen en posten , hen opgedragen , op- 

 telt; hen dan vertoonende als verguisd en ver- 

 jaagd en daarna weder vereerd, om naderhand we- 

 derom met den fteen van afkeer en fmaad geworpen 

 te worden. 



De belangftelling, die deze zoo verfchillende toe- 

 ftand der Joden opvvekt, moet vermeerderen , wan- 

 neer men opmevkt, dat, zoo als MONTESQUIEU het 



zegt, 



