GEESTDRIFT VAN DEN K UN S TEN A AR. 329 



het geb^ed der ziel- en bovennatuurkunde met reu- 

 zenfchreden voorwaarts gegaan ; zijn we ook tot 

 haar binnenfte heiligdom doorgedrongen , en hebben 

 de geheime werking, de tooverkracht befpied, die 

 den kunftenaar aanroert en als door goddelijk vuirr 

 ontgloeit ? Wij erkennen het: de kunst vormt den 

 waren redenaar, den echten dichter niet. En als 

 wij op paneel of dock de natuur zien leven, als 

 op den beitelflag het manner ademt, dan denken 

 wij aan geene aangeleerde wetenfchap, aan geene 

 door oefening verkregene hebbelijkheid, die deze 

 nieuwe fchepping zou hebben daargefteld. Onder- 

 vinding en eigene opmerking en oordeel zeggen 

 het ons: kennis en gevoel, oefening en vlijt zijn 

 op zich zelve niet in ftaat die grootfche kunstge- 

 wrochten voort te brengen. Het is iets hoogers, 

 dat in den meester werkt, dat hem verheft boven 

 het gros der kunstbeoefenaars > in wier voortbreng- 

 felen men ziel en leven , gloed en kracht , oor- 

 fpronkelykheid en vinding mist. Wij fpreken dan 

 van aangeboren kunsttalent , van hemelgaaf , van 

 genie, van enthufiasme, van enthufiasme ; maar 

 dit woord , van Griekfchen oorfprong, drukt we- 

 derom het denkbeeld der Ouden uit. Het betee- 

 kent : God in ons ! Het doet ons aan eene geheime 

 werking , eene aanblazing der Godheid denken. 

 't Is waar, wij verflaan het in een' anderen zin, 

 en ftellen er geestdrift voor in de plaats. Maar 

 zweeft het ons ook klaar en levendig voor het 

 oog onzer ziel, wat wij met dit woord willen te 

 kennen geven ? Hechten wij er eene bepaalde be- 



tee- 



