VERHANDELING 



Men vergelijke toch eens den Arabhr 

 der negende cetnv met dien der negentiende ; 

 het Conftantinoptl onder de regering der COMNENEN 

 met het tegenwoordige ! Maar genoeg; ook van 

 dezen kant wachte men zich van overdrijving. Wij 

 hebben alleenlijk willen aantoonen , dat men in 

 zijn oordeel over de befchaving der middeleeuwen 

 zijnen gezigtkring te eng beperkt ; daardoor niet 

 opmerkt wat men toch niet uit het oog behoorde 

 te verliezen , en , gevolgelijk , van eenzijdigheid niet 

 geheel is vrij te fpreken. Doch gaan vvij verder. 



Ook dan zelfs, wanneer men zich bij Europa 

 bepaalt , beguat men , onzes oordeels , misvattin- 

 gen , welke daarhenen ftrekken , om over de mid- 

 deleeuwen een ongunftiger oordeel te vellen, dan 

 billijk is. Vooreerst , dat men tusfchen de ver- 

 fchillende landen van Europa geen behoorlijk on- 

 derfcheid maakt. Men moet de zaak toch van de 

 donkerfte zijde willen voorftellen , wanneer men 

 Spanje, het zuidelijke Franknj'k en Italic met het 

 overige Europa op denzelfden trap van befchaving 

 plaatst. Immers is , hetgeen vvij boven van de 

 Arabieren in het algemeen gezegd hebben, even- 

 zeer, en wel bij uitnemendheid, toepasfelijk op die 

 hunner , welke zich , federt het begin der achtfte 

 eeuw,'in het heerlijke Spaanfche fchiereiland geves- 

 tigd hadden; en dat land genoot in den loop van 

 dit tijdvak eene befchaving, bloei en welvaart, 

 waarop het zich welligt in de negentiende eeuw 

 niet kan beroemen. 



SpanjSs befchaving bleef gevvis niet zonder uic- 



wer- 



