IETS OVER DE JODEN. 259 



daartoe medegewerkt, Ondcrtusfchen , dcwijl toen de 

 voordeelen der krijgsdienst blootelijk daarin befton- 

 den, dat men in het bezit von eenig landeigendom 

 kon geraken , en langs dien weg in den band des 

 Jeenftelfels wcrd opgenomen; en daar, van eene andere 

 zijde , de verpligting tot de krijgsdienst van zoo- 

 danig eene bezitting van land afhing, zoo laat 

 het zich gereedelijk begrijpen , dat de Joden, geene 

 begeerte voor landeigendom voedende, daarin geen 

 voordeel ziende , en in het bezit van hetzelve 

 moeijelijk kunnende komen, ook van de krijgsdienst 

 zijn uirgefloten geweest: welke uitfluiting tevens 

 hunne verwijdering uit het leenftelfel moest te weeg 

 brengen. 



Eene derde hoofdoorzaak van de affcheiding der 

 Joden, rnoet, mijns inziens, gezocht worden in het 

 verfchil hunner nering van die der overige ingeze- 

 tenen ; in hunne zucht tot den geldhandel , den daar- 

 uit naderhand voortgefprotenen woekergeest, en 

 den haat daaraan verbonden. 



Wij zagen het: de afkeer, de onmogelijkheid, 

 daarvan zich voordeel te belooven , hadden de Joden 

 van den landbouw verwijderd (*): de krijgsdienst 

 was voor hen gefloten , en bovendien was deze 



toen, 



(*) Al ftondetTde lands wetten hun toe, landerijen 

 te bezitten , zoo als in Spanje en Provence , zij za* 

 gen het als de grootfte ellende aan , het land te moe- 

 ten bebouwen, en lieten die dan, in zoo verre die him 

 mogelijk was , door Christenen doen. MEINERS , Ver* 

 gleichung der Sitten enz. II. p. 23, enz. 



