262 IETS OVER DE JODEN. 



genheid gefteld , van deze noodwendigbeid , om 

 hunne fchatten te vermeerderen. Van eene andere 

 zijde werden zij door de niet herfenfchimmige 

 vreeze , van door de willekeur der vorsten , in e^n 

 oogenblik , en kapitaal en renten te moeten verliezen , 

 aangeprikkeld , om , voor het gevaar , aan hetwelk zij 

 zich, bij het leenen van penningen, bloot ftelden, 

 groote renten te vorderen. Bij de fcbaarsheid aan 

 geld , die toen beftond , werden hun deze renten 

 dan ook niet geweigerd: ja zelfs, wat meer is , door 

 wetsbepalingen werd hun toegefiaan tien en twintig 

 percent van hunne fchuldenaren te vorderen (*}. 

 Dlkwerf waren zij, naarmate de omftandigheden 

 het vereischten , hiermede niet te vrede. Hunne 

 rijkdommen moesten, door middel dezer inkomden , 

 hoe langs zoo meer aangroeijen ; maar de klagten , 

 die van allerwegen tegen hen, wegens hunne 

 fchraapzucht en hardheid , oprezen , moesten haat 

 en afgunst voortbrengen, die, in affchuw en afkeer 

 overgaande , het volk tegen de Joden en hunne 

 eigendommen aanzetteden , plunderingen en mishande- 

 lingen veroorzaakten , welke , door de vorsten met 

 koelbloedige oogen aangezien , alleen door de kerk- 

 voogden foms werden tegengegaan. De affcheiding , 

 reeds wegens zoo vele andere redenen aanwezig, 

 moest daardoor nog meer worden bevorderd, en 

 indien de Christenen toen afkeer tegen de Joden 

 opgevat hebben , de geldhandel en de daarmede ge- 

 paard gaande woekergeest der laatften > inogen 



(*) HULUIANN > t, a. p, 57, JOST. D. 



