IETS OVER DE JODEN. 263 



wel .eenigermate daartoe aanleiding hebben gc- 

 geven. 



Men zoude daarenboven nog andere oorzaken 

 van de afzonclering der Joden , vooral in de fteden , 

 kunnen optellen , b. v. 9 hunne uitfluiting uit de 

 gilden , waardoor zij , offchoon in eene ftad wo- 

 nende, de handwerken en andere neeringen niet 

 konden uitoefenen, en daardoor zich in geenen 

 deele met anderen konclen verbinden ; doch ik ge- 

 loof, dat de drie genoemde omftandigheden als de 

 voornaamfte hoofdoorzaken hunner affcheiding ge- 

 durende de middeneeuwen , mogen opge geven 

 worden. 



Hebben wij het aldus bewezen , dat het niet an- 

 ders kon , of er moest eene affcheiding , eene klove 

 tusfchen de Joden en de andere ingezetenen der 

 verfchillende rijken beftaan, die niet toelieten dat 

 het Joodfche volk, als een integrtrend deel des 

 ftaats befchouwd werd , het wordt nu tijd om 

 hunnen toeftand meer in het bijzonder in oogen* 

 fchouw te nemen , en de regten , die hun waren 

 toegeftaan , aan te wijzen. 



Het beginfel, waaruit al het andere ontfproot, het- 

 geen in het Duitfche rijk plaats greep, en in de an- 

 dere ftaten van Eiiropa-, behoudens de vvijzigin- 

 gen door den politieken toedand vereischt, even 

 zoo -was aangenomen, beflond daarin , dat het aan 

 het opperhoofi des Staats toekwam, in zijne hoe- 

 danigheid, als befchermheer en voogd der kerk , 

 de Joden te verdelgen en hunne goederen zich toe 

 te eigenen. Bit beginfel , in den eenen ftaat met 



R 5 m in- 



