JETS OVER DE JODEN. 277 



kwijtfchelding der fchulden een middel voor de 

 vorften , zichzelven voordeel te veifchafFen : want , 

 terwijl zij de anderen van hunne fchulden aan de 

 Joden ontfloegen, verzekerden zij zich een ge- 

 deelte derzelven , het ontflag als bet ware verkoo 

 pende. Zoo vaardigde keizer WENZEL een be- 

 velfchrift uit, waardoor aile inwoners van Fran- 

 ktnland, zonder onderfcheid van (land of geboorte, 

 wereldlijke vorften met hunne onderdanen, geeste- 

 iijke .geftichten en burgers , voor zich en voor hunne 

 erfgenamen van alle fchulden aan de Joden, zoo 

 wel kapitaal als renten , werden ontflagen : voor welk 

 bevelfchrift deze keizer groote fommen verkreeg (*). 

 Het is niet te verwonderen, dat de Joden, zich 

 voor zoodanig eene voor hen nadeelige behandeling 

 zoekende te beveiligen , dit verlies trachteden voor 

 te komen, door hunne fchuldenaren den eed af te 

 vorderen, ten einde, ingeval zoodanig eene bepaling 

 uitgevaardigd mogt worden , van dezelve geen ge- 

 bruik te maken, en getrouwelijk de fchulden te 

 betalen. Doch de geestelijkheid ontbond alsdan door 

 hunne gewilligheid niet zelden de fchuldenaren van 

 hunne eeden , en het was derhalve fomtijds voor de 

 Joden zeer moeijelijk, om de verbindtenisfen van 

 dien aard vervuld te zien. 



De willekeur kent geene palen, en de Joden 

 moesteu nog op andere wijzen derzelver ijzere 

 roede beproeven. Verre van , na zulke groote 

 opofFeringen , in vrede en rust in eenen Staat te 

 mogen huisvesten, ilonden zij aan ballingfchap en 



aaa 

 *) HULLMAN, t.a.p. p. 76, 79. 



