IETS OVER t>E JODEN. 283 



Over het algemeen was aldus de toeftand der 

 Joden zeer wisfelvallig en droevig. Hoezeer zij 

 onder de befcherming des landbeers ftonden , hielp 

 deze befcherming him zeer weinig. Want, mogten 

 dezen de bevvoning in eene of andere (lad aan de 

 Joden toeftaan en him vrijgeleide geven, deze 

 vergiinning Jiad niettemin nimmer zoodanige uit- 

 werkfelen , dat de Joden onder de burgers ge* 

 teld werden , en de regten , aan dien naam ver- 

 knocht, konden verkrijgen. Hiervan was ook het 

 gevolg, dat, toen alle neringen , alle handwerken 

 zich in gilden verdeelden , die allengskens meer ert 

 meer invloed in het beheer van eene of andere 

 Had verkregen , de Joden tot eenigen derzelve niet 

 konden behooren: naardien het bezit van het voile 

 burgerregt het eerfte vereischte was, om in dezelve 

 te mogen treden. Hun toeftand was alzoo ook 

 zeer ongemakkelijk. Van het platte land, uit hoof- 

 de van hunnen tegenzin in land- en akkerbouw, 

 dikwerf ook door verbodswetten teruggehouden, 

 moesten zij zich wel in de fteden nederzetten; en 

 in deze wonende, was het hun, wegens de ver- 

 fchillende beletfelen van gilden en corporation , bij- 

 kans onmogelijk, althans zeer moeijelijk, in hunne 

 dagelijkfche behoeften te voorzien. Uit alles uit- 

 gefloten , was het alleen de geldhandel , die zoo ligt 

 met woeker gepaard gaat, welke hun overbleef, en 

 deze was van eene andere zijde het voorwendfel , 

 dat de burgers bewoog, den Joden harde bejege- 



nh> 



woedende pest, die in 1348 Europa teisterde. VAN 

 WIJN, I. p. 105. N. 



