400 OVER JUSTUS VAN EFFEN. 



aan theologanten ; dat het toen geheel geene fchandc 

 was, in zijne moedertaal onbedreven te zijn, zoo 

 dat zelfs uitftekende mannen, gelijk een PIETER 

 BURMAN de Oude, zich niet ontzagen om van 

 den leerftoel der ftuderende jeugd de beoefening der 

 moedertaal met alle kracht af te raden , om hunnen 

 Latijnfchen ftijl niet te bederven, en de nog groo- 

 tere VENEMA ronduit erkende, dat hij het Neder- 

 landsch niet regt verftond, en er een vreemde- 

 ling in was. Men kan er bijvoegen , dat de ftijl 

 der geleerden, zoo zij al Hollandsch fchreven, 

 duidelyke fporen droeg van hunne meerdere ge- 

 meenzaamheid met de deftige taal der Romeinen. 

 Het Nederlandsch ging, om zoo te fpreken, altijd 

 op ftelten: gemeenzaamheid , natuurlijkheid , de taal 

 des befchaafden omgangs was uit de fchrijftaal 

 verbannen, en het wemelde daarentegen van pe- 

 danten , die door den grooten RUHNKENIUS in 

 zijnen doctor umbraticus zoo trefFend zijn afgefchil- 

 derd. Er was niet minder dan een andere SOKRA- 

 TES noodig, die de fchrijftaal weder van de 

 kunstmatige en gedwongene hoogte , waartoe men 

 haar had opgewonden , op de aarde , in de wonin- 

 gen en kringen des geraeenen levens terug bragt. 



Het was dus wel te verwachten , dat onder zulke 

 omftandigheden eene dergelijke verbet'ering niet uit 

 de eigenlijk gezegde klasfe der geleerden zou uit- 

 gaan, zoo als zy> namelijk , volgens het zoo even 

 gezegde, destijds in betrekking (loud tot de za- 

 menleving, Hiertoe werd een man vereischt, die 

 door zijnen (land, omgang en betrekkingen , meer 



met 



