She ) 
en, ter bevordering van beiderlet soort van 
deugd en geluk , zuivere denkbeelden en gevoe- 
lens omtrent God en Godsdienst in te boezemen, 
alles van het volk te weren, wat de bereiking 
van deze oogmerken verhinderen zoude; zelfs 
de burgelijke inrigtingen aan dezelve dienst 
baar te maken, en, bij dit alles, zich te schik 
ken naar der Israëliten denkbeelden en vatbaar 
heden ; deze bedoeling laat Mozes , in zijn gan- 
sche wetboek doorstralen. «Dit is door den 
hoogleeraar MuNTinGHE in zijne Geschied, der 
menschheid naar den bijbel (f) opzettelijk en 
in het breede betoogd en, mijns bedunkens, 
overtuigend aangewezen. 
Van. den anderen kant, is, bij deze wetge- 
ving, met Goddelijke wijsheid, hetzelfde in 
acht genomen, dat, door alle verstandige wet- 
gevers altoos als een vereischte tot het maken 
van goede wetten beschouwd is en, volgens 
den aard der zake, beschouwd moet wor- 
den. Deze wetten namelijk zijn geheel en al 
ingerigt naar de omstandigheden van het volk, 
voor hetwelk zij bestemd waren. De gesteld 
heid van het beloofde land, deszelfs ligging en 
de daaruit voortvloeijende betrekkingen met de 
naburen, der. Israëliten geschiedenis, levenswij- 
ze, zeden en gewoonten zijn daarbij naauwkeu- 
LWL wanner a | eli pe 
(4) IV Deel, bladz, 222282, 
