26 OVER DE BETREKKING! DES CHRISTENDOMS 
werden ter verheerlijking van het goddelijke „of ter 
uitdrukking van het godsdienftig gevoel: groot was 
nogtans het voordeel , dat hieruit voor-de beoefening 
van dezelve geboren werd. Ik wil mij niet beroepen 
op de verdienften der’ monniken in het affchrijven 
der oude! meesterftukken , toen alle kunst en wetens 
fchap als uitgeftorven fcheen , maar is de herleving 
der letteren in Ewropa niet vooral aan Geestelijken 
te danken „die, levendig doordrongen van het inwen= 
dig verband tusfchen Christendom en kunsten en 
wêtenfchappen , dezelve ten’ voordeele van het eerfte 
beoefenden 2 Wat anders’ dân een geest, van den 
Chriëtelijken Godsdienst uitgaande, ontvonkte in die 
dagen mede het genie van den fchilder den beeld» 
houwer en bouwkunftenaar , en deed het denkbeeld 
vân hunne ‘onfterfelijke gewrochten in hunnen geest 
oprijzen?” Of waren zij, die -den grond gelegd 
hebben tot de groote omkeering, te dier tijd in den 
flaat der Christelijke wereld voorgevallen ‚niet dezul= 
Ken’, die „ van eenen godsdienftigen geest doortrok- 
ken, de kunften en wetenfchappen beoefenden, om 
dezelve dienstbaar te maken aan de zuivering en ver- 
heerlijking’ van het Christendom ? Wien ftrekken de 
namen var éenen AGRICOLA, REUCHLINUS , MELANCHe 
TÔN en ERASMUS hier niet tot voldoende bewijzen, 
en wie moet niet erkennen , dat de taalkennis als ge- 
fchapen’, èn het veld der oude Letterkunde op nieuw 
Ïs bebouwd geworden, alleen’ door de zucht, om tot 
den zin van het heilig Bijbelwoord door te dringen? 
“Dit vaut van reine geestdrift is ook na dien tijd 
door het Christendom in de harten gevoed en lévens 
id dig 
