VOLMAKING VAN HET MENSCHDOM BESLUITEN? 143 
gaven de. fchoonfte voorwerpen. van. bewondering 
aanfchouwen 5 maar. deze ftaan in dit opzigt ook 
zoo. geheel alleen “onder de natiën, dat men: het 
daarom reeds aan bijzondere goddelijke befchikking 
tot hooger doel moet toefchrijven, 
Vergelijken wij nu hiermede onzen „eigen tijd, 
welk eene veel meer algemeene verfpreiding en 
vaste worteling van den boom der kennis doet zich 
aan ons voor! Alle volken „van Zwropa reiken 
elkander de. hand ,- planten hunne - kundigheden 
op geheel nieuwe werelddeelen voort en „vestigen 
de eenige tempels van ‚ware , immer, levende bee 
fchaving in die van ouds beroemde ftreken , waar 
nu anders flechts ftilftand of. woestheid heerfchen. 
Deze fchoone plant der jongfte, Europifche befchas 
ving kan daarenboven ‚niet onders of bijna achter= 
waarts, gaan. Wanneer zij hief. kwijnt en knop. of 
blad verliest, dan tiert zij elders te weliger en 
fchiet gedurig nieuwe loten. Hare zaden verrotten 
niets op nieuws in beter grond gezaaid , zetten zij 
den ouden zegen voort, en breiden dien al verder 
uit. Wie flaat een oog. op Amerika „ opde later: 
ontdekte eilanden, en vat geene hope.op , dat deze 
uitbreiding langs. zoo. grooter worde ? En , waar 
vindt gij daarentegen, in ons ,werelddeeld seen: rijk, 
hoe geteisterd „hoe. verdrukt „en verwilderd. ook „ 
waar zich de meer gezegenden, nietin. den glans 
verblijden, die elders ftraalt? Jerland. heeft zijne 
MORGANS ; ‘Sparmje zijne; vele uitnemende ‘mannen: 
want zwijgt de moedertaal ook geheel, bij eene‚ge= 
ketende drukpers „ dan roept nog. de oudheid uit 
, Ks het 
