VOLMAKING AAN HET MENSCHDOM BESLUITEN? 149 
op zijne grondflagens > Ja,-al telkens ftouter aans 
gevallen door zijne „woeste.„geburen ‚ „zelve voort= 
geftuwd door meer afgelegene volken „-{tortte. her, 
eindelijk- bij gedeelten inz-en de eene, ftroom van. 
wilde barbaren brak” na-den- anderen binnén , om, 
al wat nog naar befchaafdheid zweemde , ten diep=. 
ften te bedelven. Maar wie was/het thans; ‚die 
dezen. onverlaten nog menigmaal een breidel- in 
den mond wrong; wie was het, die hen langzamere 
hand tot eenige kennis opleide5 wie, die” zijne 
dienaren te dien einde «uitzond naar de-afgelegenfte 
ftreken waar gevaar, voor. belooning „ hen. van allen 
kant tegengrimde? Waren «het niet de Paufen „de 
Geestelijken, de Kloosterlingen ? Was het niet door 
hun toedoen, dat eene foort ‚van Europifche srepu- 
bliek ontftond,. welker middelpunt in. het meest. 
befchaafde , eù-voor befchaving best gelegene Jtalië, 
werd gevonden ? Was het niet door dit; middel „, 
dat de Latijnfche taal in wezen, de meesterftukken 
in dezelve vervaardigd, met: der tijd weder bekend 
en tot verfchillende oorden werden overgebragt? … 
Ja, om verder te gaan „verhief zich. niet,- op 
denzelfden grond{lag van Oud en Nieuw Verbond, 
op dezelfde lucht ter uitbreiding van den dienst 
des Éénigen, dat rijk van MAHOMED, hetwelk. on- 
derdanen telt in meest alle oorden der. wereld en 
waarbij: de kunsten en wetenfchappen in het Oosten 
en Westen, in Bagdad en Granada. eenmaal zoo 
heerlijk bloeiden? Men houde toch al de belijders 
van den Zslam voor geene woeste Turken. De leer 
van MAHOMED bevat even zoo veel nuttigs en hei, 
| ligs a 
