150 ÍN HOE VERRE MOGEN WIJ TOT EENE VOORTG, 
ligs, als-zij in eene fierlijke dichtfpraak is vervats 
en niet alleen dáár, waar tot hiertoe de vuige afgo= 
dendienst had geheerscht „ maar misfchien zelfs dáár „ 
waar de Christelijke leer allermeest ‘verbasterd en 
in bijgeloof en priesterdwang was ontaard , mogt 
zij eene ware verbetering heeten. 
Wat zeggen wij ! toen naderhand de verbreede 
loten van dezen zelfden eeuwigen ftam, bij hunnen 
meest verbasterden toeftand, in vijandelijke -aanra= 
king kwamens toen het vuur der kruistogten onte 
vlamde en geheel Europa in opftand bragt, geheel 
het Oosten met vreemde krijgslieden vervulde, eene _ 
Westerfche ftad en ftaat op de ‘ruïnen van oud 
Jeruzalem deed verrijzen , toen zelfs ftrekte dit tot 
eene mededeeling wan kundigheden , aanknooping 
van banden, ineenfmelting van volken, welke het 
denkbeeld van algemeene kennis hoe langs zoo meer 
volmaakten,. | 
En nu wederom, M. H.,-wie vaardigt zijne 
zendelingen af naar de meest woeste volken? Wie 
zoekt de zaden van maatfchappelijk geluk en onder=- 
linge liefde om het vlijtigst te verfpreiden? Wie 
knoopt nieuwe banden aan tusfchen de meest verwij= 
derde werelddeelen? Wie voert de kunst van fchrije 
ven en lezen in bij de meest woeste kinderen der 
natuur? Wie zendt hun een fchat van kennis, eene 
bron van gevoel , een heerlijk middel tot ontwik- 
keling der menschheid, in den Bijbel, toe? Wie 
anders, dan de Christelijke ijver , de Christelijke 
liefde, de Christelijke belangftelling «in het behoud 
van allen ? 
En 
