VOLMAKING VAN HET MENSCHDOM BESLUITEN? 157 
4, ; 
helden , de -halve. goden onzer verbeelding voormaals 
bewoond. | ) 
Doch , wanneer wij van. volksverlichting , van 
algemeen verfpreide , opgeklaarde en menschwaardige 
denkbeelden fpreken, hoe zou dan, ook onze gods» 
dienst niet moeten in aanmerking komen ?% Deze 
is immers een redelijke godsdienst 5 hij vordert na= 
denken, hij geeft begrippen, en doet bij. monde of 
gefchrift de fchoonfte. verhalen, de treffendfte waar- 
heden tot menfchen van allerlei ftand doordringen. 
Van welke der aloude godsvereeringen ‘kan men dit 
zeggen ? Waar waren de dienaars van het heiligdom 
leeraars des volks, leeraars van eene godsdienst= en 
zedekunde„ op redé en geleerde kennis der Schrift 
gegrond? En geraakte ook de geest des Evangelies» 
met-alle befchaving, vooreen tijd onder woeste 
barbaarschheid en heidendom bedolven, de latere 
tijden haalden dien weder ĳĳverig te voorfchijn. De 
fchok der hervorming, de twisten ftraks gerezen, 
de algemeene zucht voor godsdienftig. onderzoek, 
hoe kwalijk ook vaak gewijzigd, hoe verderfelijk 
zelfs voor het oogenblik , waren krachtige middelen 
ter opwekking. En-hoe. weldadig ftroomt, thans 
die, eerst ftilftaande poel, en daarna verwoestende 
zondvloed, als een levendig en _ vruchtbaarmakend 
water door de voornaamfle deelen der ganfche kerk! 
Neen , men moet den Bijbel niet kennen, zoo zuiver 
en klaar, zoo fchoon en verheven, zoo gefchikt 
de weetlust uit te lokken , zoo naauw, verbonden met 
allerlei kennis, wil men dezen invloed betwisten, 
Bij den Griek mogt de verbeelding geftreeld wore 
L 4 den, - 
