VOLMAKING VAN HET MENSCHDOM BESLUITEN? 165 
eene beter gefchikte, zoo wel als edeler houding 
aan, in de vaderlandsliefde, Deze bloeit dáár, 
waar vrijheid’ bloeit; zij heeft plaats, waar aan 
algemeen welzijn wordt gedacht; zij doet zich aan 
ons vooral in de gemeenebesten van ouden en nieu- 
wen tĳd duidelijk kennen. Befchouw den Griek, 
befchouw den Romein5 waarop ís zijn oog geves= 
tigd? waarvoor leeft en denkt hij bovenal? wat is 
de régelmaat zijner bedrijven en de grens van zijnen 
pligt? Is het niet het vaderland, deszelfs roem, 
deszelfs grootheid, deszelfs algemeene welwezen ! 
Een caro zelfs kent geen andere wet, wanneer 
hij de verwoesting van het onfchuldige Carthago 
zonder ophouden vordert. En menige wijsgeer hei- 
ligt dit beginfel, als hoogfte en eenigfte , om daarop 
gene zedekunde te gronden. Hier hebben zich 
duizenden tot wederkeerig pligtbetoon wettig vers 
bonden; hier ftond elk een deel van zijne vrijheid 
en eigendom af, om de openbare vrijheid en magt 
ten top te verheffen; hier omvat de verbeelding 
allen , die denzelfden naam; als burger, dragen ; om 
‚ hun liefde en pligt te bewijzen ; hier fchept de 
fede een ideaal, als het voorwerp van allereerfte en _ 
hoogfte belangftelling. Hoe meer elk zijn eigen eer 
of voordeel aan die van het vaderland onderfchikt, 
en deszelfs wetten, deszelfs eifchen, deszelfs be= 
doelingen, in alles heilig acht, hoe meer hj tot 
de volmaaktheid nadert. Vroeg ooit iemand , wat 
andere volken leden , ‘wanneèr een veldheer Rozes 
grootheid op hunnen ondergang en verflaving grond= 
de? Strafte men immer baldadige ‘wreedheid jegens 
die 
