206 DE VEROVERING VAN KONSTANTINOPEL 
geloofsleerftukken niet dan verbittering ten gevolge 
heeft, en de geest van éénheid in het algemeen 
Opperhoofd der Christelijke Kerk, JEZUS CHRISTUS, 
flingerde eenen fchoonen band om de} eertijds 
vijandige afdeelingen van Grieken en Latijnen. | 
De gevolgen der verovering van Äonftantinopel 
voor de zedelijke gefteldheid der wereld vertoonen 
ons dezelfde mengeling van licht en duisternis. 
De zeden der nieuwe beheerfchers van het Oos= 
terfche rijk ftemden overeen met den aard van hun 
Vaderland, dat zij verlaten hadden, en met de na» 
tuur van den Godsdienst, welken zij beleden. Bij 
allen luister, waarmede zij zich omringden, bleven 
zachtheid van zeden, verfijning van fmaak en alle 
wezenlijke befchaving hun vreemd, terwijl dappere 
heid in den oorlog, met werktuigelijke godsdien= 
ftigheid gepaard „ hen onderfcheidden ; en weelde, 
traagheid, wellust en hoogmoed zich in het vervolg 
van tijd meer onder — hen ontwikkelden. Deze 
zeden, welke de Turken als afftammelingen der 
Aziatifche horden kenmerkten , werden door hen 
naar ZEwropa gebragt, en over de uitgeftrekte lânden 
verfpreid, die zij aan hunnen fchepter onderworpen 
hadden. En wanneer wij bedenken, hoe ligt onze 
natuur door het uitwendige en zinnelijke getroffen 
en bekoord wordt, en hoe gemakkelijk de menfchen 
zich tot het aannemen. van «iets laten wegflepen, 
dat “hunne neigingen en begeerliĳjkhedenftreelt ; 
zullen wij gevoelen , dat de invloed der Oosterfche 
begrippen en zeden in de Christen - landen gewigtig 
worden moest, Of kon hij, die onder, een volk 
E leef. 
