DOOR DE TURKEN, 207 
leefde , en opwies , dat hem van zijne vroegfte jeugd 
af. met de denkbeelden: van hardheid en geweld; 
van willekeur en bloedvergieten gemeenzaam maak= 
te, tot de zachter aandoeningen van menfchelijkheid 
geftemd worden, en moest zijn karakter niet meer 
of min eene plooi van zulke verderfelijke voorbeele 
den aannemen? Kon hij zich binnen de palen van 
matigheid houden, in het genieten van de aangenaam- 
heden dezes levens, die deze grenzen door allerlei 
brooddronkene uitfpattingen onder zijne beheerfchers 
overfchreden zag? Moest niet menigeen, zich ver- 
lokt gevoelen „om zich. aan-die vadzige. traagheid 
over-te geven, welke de Turk als het hoogfte ges - 
luk dezes levens befchouwt? Of kon hìĳj nog de- 
zelfde waarde blijven hechten aan de zuiverheid der 
huwelijksliefde „- die zijnen wellustigen dwingeland 
alle banden van kuischheid fchaamteloos verbreken, 
en ‘hem de -buitenfporigheden van eenen Harem 
boven de zaligheden van den huisfelijken’ kring zag 
ftellen ? Trouwens , vestigen wij flechts- een oog 
op de bewoners der gewesten, welke aan de Turk« 
fche heerfchappij- onderworpen zijn, of die aan 
derzelver gebied grenzen, en menige trek van 
eene onteerende overeenkomst zal zich aan ons 
voordoen. | 
Maar duidelijker flaan die gevolgen voor onzen 
geest, bij eenen blik op die landen, welke federt, 
eeuwen wingewesten van het Ottomanfche rijk heb- 
ben uitgemaakt. Men fpreekt teregt van het zede 
bederf ‘onder de Grieken en andere volksftammen , 
levende ‘op Turksch grondgebied ;- doch men mag 
| O5 "en nateh 
