U NVOLGENS- CICERO, © 337 
als bij lastgeving uitgeoefend: wordt? - Van dergelijke 
denkbeelden „die de wijsgeeren van latere:tijden zoo 
geweldig hebben’ verdeeld „treffen wij ‘hier zelfs 
geene fporen aan. En geen wonder voorwaar! want 
nimmer befchouwden de oude volken den flaat als 
een gevaarte „ dat op gouden en zilveren fpillen 
wordt rondgedraaid ; maar als- een zedelijk geheel, 
uit de vereeniging van zedelijke “wezens zamenge= 
fteld. En gelijk de mensch met zich zelven: geen 
verdrag kan fluiten , maar zich beter of flechter 
beheerscht , naar de mate van inwendige kracht, 
waarmede hij zijn verftand en hart in overeen{tem- 
ming houdt: zoo rijst ook uit den boezem van den 
ftaat de macht op, die niet bĳ last of verdrag wil 
lekeurig kan opgedragen of ontnomen worden , maar 
zich naar de zedelijke gefteldheid van den flat, 
onder deze of gene gedaante uitdrukt en naar buiten 
vertoont. | 
En daarom zegt scipto , zonder eenig voorafgaand. 
betoog: „ Het beheer van den ffaat moet nn of 
aan Éénen, of aan eenige uitgekozenen worden toe 
“gewezen , of door geheel het volk worden aanvaard. 
Elk dezer drie vormen kan, naar zijn oordeel, (of- 
fchoon de eene beter dan de andere „ en’ geene 
dezer volkomen zij) een dragelijken toeftand ople= 
veren: want zelfs de alleenheerfcher kan- een billijk 
en wijsheid minnend vorst zijn; ook de aanzien= 
lijken kunnen het zijns ja zelfs het geheele volk 
te zamen kan zich eene niet onvaste orde van zaken 
vestigen , wanneer men het influipen van onrechte 
vaardigheden en kuiperijen weet voor te komen. 
| Evene 
