334 OVER HET beveren, 
gefprek, plaatfen wildes en thans’ zin wij tot hem 
genaderd, om hem niet weder te verlaten. 
Met eene naauwkeurigheid, die ín redetwisten te” 
veel uit het oog wordt verloren , doch in den wijs= 
geer bovenal wordt. gevorderd, vangt thans: sctpio 
zijne rede aan, met de juiste bepaling: en befchrij- 
ving, wat men door het) woord Republiek hebbe te 
verftaans Hij hecht er geenszins die beteekenis aan, 
die de üĳdelheid van latere dagen aan dat woord uite 
fluitend ‘heeft gegeven. Overal, waar eene“ fchare 
van menfchen, door overeenftemming omtrent het’ 
hooge begrip van recht en door zucht tot behartiging 
van elkanders welzijn; zich vereenigt: daar is volk, 
daar is maatfchappij, daar is Republiek àanwezig. 
Maar ‘hoe vereenigen zich deze fcharen van men- 
fchen tot volk en maatfchappij? Is het de vrees 
voor gevaren, die zij fchuwen? Js het de hoop” 
op voordeel, dat zij beoogen? Is het de nood der 
behoeften „ of gevoel van zwakheid, dat hen doet 
zamenfcholen ? Neen ! ‘zoo laag ftelde de Hei- 
denfche krijgsheld def oorfprong der maatfchappijen 
niet. Geene bewustheid van onvermogen , maar 
ingefchapen zueht tot gezelligheid vereenigt en 
bindt de menfchen met menfchen te zamen. De 
mensch is niet geboren , om alleen en op zich 
zelven te ftaan, of eenzaam en verlaten op de 
aarde rond te dwalen. —’ Neen! al kon hĳj zich - 
‚ baden in den weelderigften overvloed; waar wensch 
en vervulling hetzelfde beteekenen , toch zoude de 
leegte van zijn hart hem doen reikhalzen naar het 
bijzijn van natuurgenooten. Door dit hooger begin= 
fe) 
