VOORREDE. 



onbepaalde grenzen , door eene kostbare magt be- 

 dwongen, maar te wijd voor een regelmatig beheer 

 uiteen verfpreid? Zou men daar niet meer dan ge- 

 zag , namelijk den invloed eener menschlievende en 

 menschkundige opleiding der inlandfche volken in 

 het oog kunnen houden , en aan de verhooging van 

 derzelver maatfchapperijk en zedelijk geluk den in- 

 voer der voortbrengfelen van vaderlandsch vlijtbetoon 

 vasthechten en vereenigen? 



Waarlijk, als wij de reeds zoo ontzettend groote 

 bezittingen onder Nederlandsch gezag overzien; als 

 wij alleen de groote eilanden Java , Sumatra , 

 Banka, Borneo (het grootfte eiland van de geheele 

 bekende wereld), de Moluccas en nog zoo vele an- 

 dere opnoemen , welke te zamen misfchien twaalf 

 maal het grondgebied van het koningrijk der Neder* 

 landcn en drie maal zoo vele millioenen inwoners 

 bevatten : welk een onafzienbaar natuurlijk en 

 zedelijk veld ligt dan nog ter bearbeiding voor onze 



voeren! Beklagen we ons dus niet over het 



/ 



verlies van eenige mijlen gronds, daar wij aan het 

 ons overgeblevene genoeg te beheeren hebben. Met 

 welk eene ontzettende magt rnoet Engcland zich op 

 het vaste land van Indie niet handhaven, en geven 

 de opeenvolgende opftanden in onze bezittingen ons 

 geene wenken om zoo veei mogelijk door behendig 

 vernuft, aan zachtzinnige befchaving gepaard, het 

 geweld van wapenen en het verbitterend raisonne- 

 ment van kruid en lood te doen vervangen ? Die 

 xniddelen kunnen nogtans niet werken , dan door het 

 overzigt door het Beftuur van nabij, terwijl tevens 



zoo- 



s 



