SCHETS VAN BENKOELEtf. 103 



bezig houden , indien ik in het breede al de wijze , 

 doelmatige en philanthropifche bepalingen, die daar- 

 omtrent gemaakt zijn, wilde ontwikkelen. Maar ik 

 zal over dit alles niet verder uitweiden. 



Na den banneling, welke den planter zoo nuttig 

 is , komt eene tweede en hem niet minder dienftige 

 klasfe van menfchen in aanmerking. Ik bedoel den 

 Manghiri^ dat is de fchuldenaar, wiens arbeid voor 

 fchtilden verbonden is ; wij zouden op Java zeggen 

 den pandeling. 



Gelijk in alle landen van Indie, zoo had ook hier 

 de fchuldeifcher , bij wanbetaling van den ichulde- 

 naar, regt op zijn ligchaam of op zijnen arbeid. 

 De toeftand van den fchuldenaar was hierdoor foms 

 niet veel beter, dan die van den flaaf; want zoo 

 lang als hij zijne fchuld nog niet voldaan had , 

 moest zijn arbeid voortduren , zonder in voldoe- 

 ning of vermindering van zijne fchuld te ftrekken. 

 Deze arbeid werd als het ware befchouwd , als de 

 intrest van het kapitaal, en de Manghiri of pan* 

 deling werd dikwerf door den eenen bezitter aan 

 den anderen overgedaan of verkocht. Doch deze 

 onbillijke en onmenfchelijke gebruiken zijn door wijze 

 inftellingen onder het beftuur van Sir STAMFORT 

 RAFFLES vervangen. 



Volgens deze nieuwe inrigtingen, mag elk vrij 

 man zijnen arbeid , aan wien hij verkiest , voor eene 

 zekere fom en een bepaald aantal jaren , doch nim- 

 mer langer dan tien 9 verkoopen of verbinden , en 

 zijnen arbeid wel op meer, maar niet op minder 

 dan tien ropijen per jaar ftellen. 



G 4 De 



