AANTEEKENINGEN. 127 



(d) Wanneer de verbetering, bij b in overweging 

 gegeven, als aannemelijk geoordeeld en bewerkftelligd 

 word, dan was ook deze zwarigheid weggenomen. 



(*) Door natuur of kunst beftroomde rijstlanden. In 

 het laatfte geval wordt het water , door eenvoudige 

 afdammingen uit eene rivier of beek , over het bebouwde 

 rijstveld geleid, en aldaar tot kort voor den oogst be- 

 houden , waardoor eene zeer overvloedige wasdora be- 

 vordert wordt. Zulk eene nuttige afleiding hadden wij 

 boven fbij c) op het oog en kan welligt ook elders 

 vruchtbaar worden aangewend , bij de binnenlandfche 

 rivieren , die wij ftraks ontmoeten , even zoo als wij 

 later zullen zien dat er reeds natuurlijke Sawavel* 

 den beftaan, 



(/) Dat kan ook de bevrijding van gedwongen ar- 

 beid alleen niet uitwerken , iu'dien men de menfchen 

 niet tevens de waarde van zedelijke vrijheid leert ken- 

 nen en gevoelen. Men verfmade hiertoe de edele po- 

 gingen van Bijbel- en Zendelinggenootfchappen niet, 

 waarvan men den Indifchen Europeaan , welligt te veel 

 aan overheeren gewoon , niet altoos vrij kan fpreken. 

 oms kan ook het niet altoos gelukkig uitkomen van 

 gefchikte zendelingen dit vooroordeel wel gevoed 

 hebben. Eerstgekozen voorwerpen konden niet allengs 

 worden aangekweekt en opgeleid , zoo als thans ge- 

 fchiedt, waardoor men op den weg komt om groote vor- 

 deringen te maken. Men geloove het toch en beproeve 

 het flechts , of niet de zachte leiding van het Christen- 

 dom, in zijne oorfpronkelijke zuiverheid, en ontdaan van 

 alle menfchelijke bijvoegfelen , aan deze eenvoudige, of 

 ook foms ruwe natuurmenfchen medegedeeld , hen niet 

 met hooger eerbied voor den zedelijk boven hun ver- 

 heven Blanks vervullen , en daardoor aan de leiding tot 



zij- 



