AANTEEKENINGEN. 133 



/ 



() Al wederom handen en aanmoediging ! waarom 

 zou dan zulk een grond zijne eigen bewoners niet 

 kunnen voeden, ja zelfs nog tot uitvoer naar andere 

 gewesten overhouden, hoewel de meeste naburige 

 eilanden, onder behoorlijke cultuur, vruchtbaar genoeg 

 in zich zelve zijn, om zulk eene aanvoer te kunnen 

 ontberen. 



(0) WiJ hebben het gezegd en behoeven er niQ| 

 breedvoerig op terug te komen. Men leere de men- 

 fchen de vruchten van hunnen arbeld, op eene him wel 

 gevallige wijze te befteden; dan zullen ze het weten, 

 waarom zeven Spaanfche matten meer dan drie zijn , en 

 hunne nijverheid zal worden opgewekt , om ze op 

 eene even welgevallige wijze te verdienen. 



(/>) Deze prijs zal hoogstwaarfchijnlijk eene fchrijf- 

 fout zijn; de middelprijzen op Java waren van 1824 

 a 1825 mim veertig Spaanfche matien. 



(#) Ziedaar dan Peper, Koffij , Suiker , Rijst, Indigo , 

 Kafoen, Tamarinds en IJzerhout , als welwillende voort- 

 brengfelen van den Sumatrafchen grond erkend. Als de 

 grond wV, dan hangt het immers alleen van hetverftandig 

 wilten van menfchen af, oin zulk eenen vruchtbaren 

 grond te ontwoekeren wat hij geven wil ? * Zoo heb- 

 ben wij dan ftraks ook niet te veel gezegd en mogen 

 het hier nog eens herhalen, dat Industrie en menfchea 

 handen alleen ontbreken , om dit nitgeftrekte eiland, 

 (zeker meer dan tweemaal grooter dan Java ,") tot een 

 der rijkfte en vruchtbaarfte bezittingen te maken. 



(r) Invoer van Lijnwaden uit Europa, Dit vreemd 

 verfchijnfel , dat nog maar voor een aantal jaren het 

 eerst te voorfchijn kwam, dwingt ons voor de Engel- 

 fche nijverheid den hoogften lof af. Nog knnnen er 

 owde lieden beftaan , die zich herinneren , dat de in 



I 3 /- 



