ONZER KENNIS DER NATUUR. 247 



geboren worden* Wie toch zou voor zulken prijs 

 niet gaarne het beftaan van zoodanige kracht inrui- 

 men. Te regt bewonderen wij dus hierbij het men* 

 fchelijk vernuft , hetwelk uit dit eenvoudig beginfel 

 zoodanig zamenftel van werkingen weet bije'e'n te 

 brengen; maar erkennen toch, dat het flechts men- 

 fchelijk vernuft is , zonder daarom het aanwezig zijn 

 van zoodanige kracht anders , dan als vereischte ter 

 verklaring aan te zien. 



Hebben voorts zij regt , die de Natuurkunde in 

 eene algemeene en in eene bijzondere afdeelen ? 

 oordeelende dat de eerfte de eigenfchappen , aan 

 alle ligchamen gemeen , de andere die, welke flechts 

 aan fommige ligchamen eigen zijn , onderzoeken 

 moet; dan dienen wij wel te vragen hoe ver is men 

 reeds in de kennis der ligchamen gekomen? Is zij 

 de flotfom van alle waarnemingen , tot hiertoe ge- 

 daan, de zuivere overwinst van alle ondervindin- 

 gen; of is zij flechts de willekeurig aangenomene 

 grondflag, waarop alle verdere Natuurkunde is ge- 

 bouwd ? Ik vrees bijna het laatfte ! Het is er immers 

 ver af, dat men met juistheid zou kunnen zeggen, 

 vva't een ligchaam is; want noemt men het eene 

 ondoordringbare ruimte van eenen bepaalden om- 

 vang; dan hebben wij niets gezegd ten aanzien der 

 eigenfchappen, die hetzelve van eene ledige ruimte 

 onderfcheidt , dan alleen ondoordringbaarheid, zon- 

 der in het minst te bepalen, waaraan deze eigen* 

 fchap zij toe te fchrijven. Verdiept men zich ech- 

 ter . in de bepaling eener met ftof gevulde ruimte , 

 dan is de vraag, wat het wezen der ftof uitinaakt, 



R a voov- 



