244 OVER DEN OMVANG EN DE ZEKERHEID 



fchieden. Maar hoe ftaat het dan met deze oorza- 

 ken zelve ? Welke reden hebben wij om ze voor 

 oorzaken aan te nemen, en onze daaruit afgeleide 

 verklaringen voor Uitleggingen der Natuur aan te 

 zien? Ik geloof zeer weinig! (*) Niemand zal, 

 bij voorbeeld, twijfelen, of de fteen, dien ik door 

 mijne hand onderfteune , zal ter aarde vallen , wan- 

 neer ik mijne diagende hand hem onttrekke. Die 

 vervvachting berust op de doorgaande waarneming 

 van dit verfchijnfel in alle dergelijke gevallen. Maar 

 welke is de oorzaak daarvan? Niets blijkbaarder , 

 zegt men , dan dit. Met is de zwaartekracht ! de 

 kracht, die, in het middelpunt der aarde huisves- 

 tende, alle ligchamen, op derzelver oppervlakte ge- 

 plaatst , met zich zoekt te vereenigen ; en niet 

 alleen deze, maar ook die daar buiten, zelfs de 

 Maan aan de aarde bindt. Maar beftaat er dan 



zul- 



* 



(*) Het is optnerkelijk, dat de Alt HAUY die (/. 

 troductton p. 5 van 1 zijne Trait 4 t Id went air e de Physi- 

 que i"8c(5) de theorie des phenowenes noemt n les produc- 

 tions du genie , qui voit la nature telle qifclle est ," de 

 tegenftrijdigheid niet heefc gevoelt met het onmiddellifk 

 volgende, daar hij zegt: Le but d'une thtorie est de 

 Her & un fait general? ou au moindre notnbre dt faffs 

 generaux possible , tous les faits particuliers qui en dipen- 

 dent" Of verandert de Natuur hare werkende oorzaken 

 telkens als wij een ander of hooger beginfel, dat is, 

 eene nieuwe thdorie, aanneraen? En is dit nieuwe 

 beginfel toenadering tot de waarheid , dan hebben wij 

 baar te voren gemist; en wie zegt ons dat wij haar thaus 

 in het bezft hebben? 



