OVER DEN OMVANG EN DE ZEKERHEID 



oorfpronkelijken worps, uit welke wij, in onze 

 fcholen, deze beweging verklaren, daarom de we- 

 zenlijke oorzaken dier beweging? of zijn zij 

 flechts de hypothesen, uitgedacht door ons menfche- 

 lijk verftand , om de fchijnbare wanorde in den loop 

 dier hemelbollen voor ons verklaarbaar te maken? 

 Kunnen er niet misfchien eene nrenigte van andere 

 onderftellingen beftaan, en naderhand uitgevonden 

 worden, die deze fcliijnbare wanorde der dwaalfter- 

 ren even bevattelijk voor het menfchelijk verftand 

 tnaken? Wie zai dit kunnen zeggen? (*) En al 

 ware dit . niet ; is- dan de Natuur , omdat wij eenig 

 verfchijnfel niet anders verklaren kunnen , verpligt 

 hetzelve ook op die wijze voort te brengen? Zoo 

 veel is wel zeker, moesten wij , met ons menfche- 

 lijk verftand, een zoodanig verfchijnfel doen gebo- 

 ren worden, dan zouden wij het op die wijze kun- 

 nen voortbrengen, en het zou dezclfde vertooning 

 opleveren, als wij thans aan den Hemel waarne- 

 men, waarvan immers de Planetaricn ten voorbeeld 

 ftrekken. Maar daarmede is nog geenszins bewe- 

 zen , dat de bovenmenfchelijke Wijsheid des eeuwi* 

 gen Scheppers ook dien zelfden weg gevolgd heeft, 

 of volgen moest, om dit doel te bereiken; daar er 

 voorzeker in deszelfs oneindig Verftand nog een 

 groot aantal andere middelen aanwezig waren, ons 

 geheel onbekend , om hetzdfde oogmerk te berei- 

 ken, 



(*) Men verklaarde toch oudtijds diezelfde verfchijn- 

 felen; en dat| zoo als men destijds meende, als zeer 

 gelukkig, door Bijcirkels. 



