OVER DEN OMVANC, EN DE ZEKERHEID 



felcn derzelve , en van de voorvverpen , zoo als ztj 

 zich vertooncn? Met is de Natuurkunde in den 

 engften zin , die zich daarmede bezig houdt , om 

 de verfchijnfelen in de dingen op te fporen , de 

 oorzaken daarvan te vinden, en de wetten aan te 

 wijzen volgens welke zij werken. Wij gevoelen 

 center hierbij terflond, hoe verre wij daardoor van 

 het zoo even vastgeflelde denkbeeld van Natuur af- 

 wijken , en de Natuurkunde ons niet brengt tot eene 

 nadere kennis der dingen, die werkelijk buiten ons 

 beftaan , maar der verfchijnfelen , die zij aan onze 

 zintuigen opleveren. 



Doch tot hoe verre is men dan ook in deze 

 kennis gekomen? Het; zij verre van mij, M. H. H.! 

 de vorderingen te willen ontkennen, die de aan* 

 houdende werkzaamheid van kundige Waarnemers , 

 het doordringend vernuft van vindingrijke Proefne- 

 mers, en het gelukkig oordeel van diepdenkende 

 Wijsgeeren hebben te weeg gebragt, om een geheel 

 te maken uit deze onderfcheidene waarnemingen ; 

 en uit die bijzondere deelen een fraai en vernufti^ 

 gebouw van ftellige Natuurkunde op te rigten ! Maar 

 mijne bedoeling is veelmeer om in het algemeen te 

 vragen: tot hoe verre kan het menfchelijk verftand 

 wel in deze dingen voortdringen? Maakt misfchien 

 de Natuurkunde eene gelukkige uitzondering op de 

 beperktheid onzer menfchelijke kennis in andere 

 opzigten? Ligt het alleen in het onderwerp, of 

 ligt het meer in de bepaaldheid van de menfcheHjke 

 denkkracht, om ook hier, gelijk in zoo vele an- 

 dere opzigten , ons met het waarfchijnlijke te moeten 



ver- 



