236 OVER DEN OMVANG EN DE ZEKERHEID 



lieid bepaald is, wat wij door Natuur verftaan 

 nioeten. Het is met dit woord gelegen, als met 

 zoo vele anderen * die wij dagelijks gebruiken , en 

 aan we Ike wij daarom geene zeer juiste beteekenis 

 hechten. Vragen wij wat in de fchool der Wijsgeren 

 dpor de Natuur eener zaak verftaan wordt , dan is 

 het de verzameling van die eigenfchappen , welke 

 noodzakelijk tot het denkbeeld van zoodanig voor- 

 werp behooren. In dien zin kan men echter niet 

 wel van Natuurkennis fpreken; want hoezeer de 

 eigenlijke Nattiurkunde zich ook ten doel moge ftel- 

 kn, de wezenlijke eigenfchappen der dingen uit te 

 vorfchen en te leeren kennen, zoo blijft het hierblj 

 dan toch volkomen onbellist, welke de voorwerpen 

 zijn , waarop dit onderzoek der eigenfchappen gerigt 

 ware. Het woord Natuur moet dus in eenen ande- 

 ren , meer gewonen zin, vvorden opgevat, in wel- 

 ken dit woord in het dagelijkfche leven gebezigd 

 wordt. Als zoodanig fpreekt men van een rijk der 

 Natuur, in tegenfuelling van dat der Zedelijkheid ; 

 of ook als tegenover een rijk, der Geesten geplaatst. 

 In den eerften zin is Natuur van gelijken omvang 

 met datgene, hetvvelk wij de wereld , en het ge- 

 fchapene noemen ; en alsdan behoort de ziel , met 

 alle hare waarncembare eigenfchappen, mede tot de 

 Natuur. In het andere geval , waarin de natuuriijke 

 en geestelijke wezens van elkanderen afgezonderd 

 vvorden , behoort dan wel de ziel , als een geestelijk 

 wezen, niet tot het gebied der Natuur; maar de 

 grenslijn, waarUj zij ophoudt een natuurlijk wezen 

 te zijn , en geestig wezen te worden, is zoo 



moei- 



