DE GODSDIENST DE EERSTE GRONDSLAG , 



digen invloed van het geloof en den dienst eenef 

 hoogere magt als heilrijk en weldadig befchouwen ? 

 Geldt hier de taal van den wijsten aller menfchen : 

 noemt den boom goed en zijne vrucht goed, of 

 noemt hem kwaad en zijne vrucht kwaad ; want een 

 goede boom kan geen kwade vrucht voortbrengen?" 

 Neen , M. H ! tijden en omftandigheden wijzigen 

 deze waarheid. En een oogflag op het behandelde 

 zal doen zien , dat die magt van den godsdienst met 

 de vordering der befchaafdheid uit den aard der zake 

 verdween, of, met geweld aangehouden , meestal 

 niet dan onheil ftichtte. Eerie vrije belijdenis, eene 

 willige gehoorzaamheid , eene blijmoedige onderwer- 

 ping aan ieder lot of deel, kome dan voor haar in 

 de plaats, en werke ongedwongen mede om orde 

 en geluk in de maatfchappij te kweeken. Mijn 

 rijk is niet van deze wereld; anders zouden mijne 

 dienaren geftreden hebben." 



Inderdaad , zoo ik op den kanfel ftond , van welken 

 ik gewoon ben het woord te voeren , de verfchil- 

 lende aard der Christelijke openbaring zou mij hier 

 de beste ftof tot betoog aanbieden. Deze toch 

 hechtte zich , van de beginne af, aan geenen ftaat , 

 noch bezit een algemeen heiligdom en zulke fees- 

 ten, die de belijders dringen zich rondom hetzelve 

 te verzamelen. Het zaad werd uitgeftrooid in alle 

 landen, en het is overal wet, de magten over u 

 gefteld te eerbiedigen. In zoo verre hierbij van 

 een koninkrijk gefproken wordt , is het een he- 

 Hielsch koninkrijk v in den geest vereenigd en wach- 

 tenke op het eeuwige Pafcha en.de algemeene feest- 



vie- 



