DER BURGERSTATEN. l8l 



meenfte aankweekfter eener meer uitgebreide men- 

 fchenliefde en eigenlijk maatfchappelijke deugdem 

 Niet in Griekcnland flechts, noch het Westen, ge* 

 lijk men deze deelen der aarde noemt, maar ook 

 in de vooronderftelde wieg^en bakermat des mensch- 

 doms had dit meermalen plaats; fchoon de magt 

 der veroveraars en de telkens losgebarften flroora van 

 woeste herdervolken daar inzonderheid Kolosfus- 

 beelden ftichtte en weer omver wierp , om uit de 

 overblijffelen aan den tempel der befchaving te 

 bouvven. 



Maar, welke gevolgen hebben vvij nu hieruit te 

 trekken ten aanzien van hetgene op den duur, en 

 dus ook nu nog moet plaats grijpen. Het is be- 

 kend, dat de hierarchic en de theocratic, gelijk men 

 deze priesterregering met oneigenaardig noemt, op 

 vele plaatfen het hoofd weer moedig verheft. De 

 godsdienst verbindt zich met den ftaat; hij oordeelt 

 en vervolgt de burgers , die zijn gezag miskennen ; 

 hij doet zijne zendeiingen uitgaan, om alles onder 

 het oppergebied van eenen geestelijken vorst te be- 

 vatten. Daartegen verhefFen zich anderen van aller- 

 lei belijdenis. Zij befchouwen zulke pogingen als 

 gevaarlijk en verderfelijk. Verlichting en befchaving, 

 rust en geluk , vrede en welvaart flaan naar him 

 oordeel op het fpel blj zulk een worftelflrijd. En 

 nienig Catholike Nederlander.dankt den hemel, die 

 hem in een Pi-otestantfchen koning het bolwerk tegen 

 zoo fchadelijken invloed fchonk. Moeten vvij dan 

 misfchien , uit hetgeen vvij tot hiertoe zagen, een 

 ander befluit opmaken? Moeten wij den ftaatkun- 



VI. D. 2. N di- 



