DE GODSD1ENST DE EERSTE GRONDSLAG 



oorlog , den overmoed en de heerschzucht, in de 

 plaats treedt, om ons den kinderftaat en de jonge- 

 lingfchap des mensctydoms afteteekenen. Doch , 

 mogelijk denkt gij , dat dit alleen aan de Grieken 

 (want Rome's oorfprong ligt veelzins in het duister) 

 cigen zal zijn geweest. Daar toch neigde het volks- 

 karakter van zelve tot vrolijkbeid en gezellige aan- 

 doeuing; daar lokte de heldere hemel tot blijde 

 fpelen uit; daar was de natuur kwistig in de voor- 

 treffelijkheid van allerlei voortbrengfels. Of, mis- 

 fchien maakt iemand een andere gevolgtrekking , en 

 kent dezen zachten weg der vereeniging van het 

 menschdom , aan het Westen , aan Europa in het 

 bijzonder toe , waar de vrijheid , de bedaarde rede , de 

 veiligheid en bloei van vele kleine ftaten te alien tijde 

 roeer dan in het gloeijende morgenland, fchuilplaats 

 en woning hebben gevonden. Inderdaad, deze on- 

 derfcheidingen zijn de een zoo wel als de ander, 

 misfchien niet geheel te verwerpen. In het alge- 

 meen echter fchijnt de zaak ons toe op de geaard- 

 heid van den mensch gegrond te zijn. En wij gaan 

 over om eenige, zoo wrj hopen, niet onleerzame 

 vergelijkingen uit de gefchiedenis van andere volken 

 in het werk te ftellen* 



Onder al de Oosterfche ftaten is er geen dien wij 

 zoo naauwketirig kennen , als de Joodfche. Bij den- 

 zelven zien wij de natie van den eerften ftamvader 

 af gedurig toenemen. Hier onderfcheiden we de 

 afzonderlijke takken duidelijk. Hier ontmoeten wij 

 de losfe , zwervende leefwijze , die geen anderen band 

 dan van het bloed, geen ander gezag, dan het va- 



der- 



