144- INVLOED DER ENGELSCHE MAGT EN FRANSCHE 



weldadige , hetzij nadeelige , het meest geoefend 

 oog niet kan overzien, noch het diepzinnigst ver- 

 ftand doorgronden. Maar hoezeer het der Voorzie- 

 nigheid om wijze redenen behagen moge , ons voor 

 het tegenwoordige flechts een klein gedeelte te 

 ontdekken der heilrijke bedoelingen, tot wier be- 

 reiking zoo veel kwaads gebeuren moest; er beftaat 

 echter eene troostrijke waarheid, die met genoeg- 

 zame zekerheid uit de gefchiedenis dier moeijelljke 

 en onrustvolle dagen kan worden opgemaakt. Oe 

 menfchelijke geest heeft in veerkracht gewonnen ; 

 hevige driften , door gewigtige belangen in werking 

 gebragt en door wrijving en tegenftand verhoogd, 

 hebben hem opgewekt uit den flaap der werkeloos- 

 heid, waarin hij dreigde te verzinken ; en, ontdaan 

 van de kluisters des vooroordeels , ftreeft hij thans 

 met reuzenftappen voort van de eene ontdekking 

 naar de andere. De zaak , waarvan wij fpreken , 

 is te zeker , om eenig bewijs , of eenige verdedi- 

 ging tegen den moedwil of de halftarrigheid van 



> 



fommige vrienden der duisternis te behoeven; maar 

 de uitgebreidheid van het ontzagverwekkend en 

 zielverheffend fchouwfpel dier wetenfchappelijke vor- 

 deringen belet ons het duidelijk overzigt des ge- 

 heels, en laat flechts eenen algemeenen en daar- 

 door flaauwen en ligt verdwijnenden indruk in onze 

 verbeelding achter. Het is dus nuttig en noodza- 

 kelijk , dat men van tijd tot tijd zijnen blik op den 

 voortgang van enkele gedeelten der menfchelijke 

 wetenfchap vestige , en dat bijzondere geleerden nu 

 en dan de openbare aandacht inroepen op de fnelle 



ont- 



