134 A ANTEEKENINGEN". 



JndiS geweven en gekleurde katoenen tot de Europe- 

 fche luxe behoorden. De 'Engelfche 'Mustn't heeft het, 

 door vlijt- en kunstmiddelen zoo verre gebragt , dat 

 deze handel is omgekeerd. Zij halen de grondftoffen 

 van dnar, bewerken ze in hun land en leveren ze al- 

 daar, (in weerwil van dubbele vracbten en asfnramien 

 op de grondftoffen en het fabricast:) zoo goedkoop en 

 zoo fchoon bewerkt terng, dat de Indifche fnbrieken 

 geheel zijn verachterd en weggeruimd , waardoor . zij 

 alleen op het vaste land van Indie tachtig millioenen 

 menfchen voor zich hebben , welke bij nitfiuiting door 

 hunne raannfacturen worden voorzien. Welk e-ene rijke 

 bron van welv f aart voor Groot Rrittanje ! Ook dit heeft 

 raedegewerkt, om vele kooplieden en fabrikanten de 

 handen in e'en te doen flaan , en een groot deel van 

 den altoosdnrenden en overal beftaanden ftrijd , tusfchen 

 koophandel en fnbrieken , te verzachten en te bevredi* 

 gen. Bij de overbearing en in bezitneming van onze 

 Indifche kolonien door Engeland werd dezelfde aan. 

 voer, bijzonder op Java, ook beproefd en met gocd 

 gevolg gedreven , en bleef , ook onder ons beheer 

 terng gekoraen, door onze, misfchien wat verre gedre- 

 yen, loslating van vrijen en algemeenen handel, fteeds 

 voortgezet, hetgeen wel de voorn?.me oorzaak werd, om 

 de voordeelen voor het moederiand te verflinden , en voor 

 ons, die de naaste erfgenamen van de vruchten onzer 

 eigen kolonie behoorden te zijn, in zwnre verliezen 

 veranderden. De fchromelijke winsten , welke de ver- 

 koop van deze manufacturen bij de Javanen , (in weer- 

 wil des a^nvoers van millioenen kapitaal !_) bleven ople- 

 veren , verwilderden den Engelfchen koopman tot roe- 

 keloosheid in het araikoopen van produkten, om zijne 

 retouren te maken, waarpp hij van 2#ne grove winsten, 



op 



